Samenwonen

Samenwonen is meer dan samen wonen. Voor u gaat samenwonen is het dan ook belangrijk dat u goed geïnformeerd bent over alle zaken rondom het samenwonen. Want samenwonen vraagt om een heldere juridische regeling. Over het gezamenlijk bewoonde huis, de pensioenrechten voor de partner, de verrekening van inkomsten, de bezittingen en schulden. Daarmee wordt samen wonen ècht samenwonen.

Samenlevingscontract
De wet kent geen speciale regeling betreffende het ongehuwd samenleven. Incidenteel wordt een aantal juridische aangelegenheden geregeld. Meestal wordt daarbij aangesloten bij het begrip 'gezamenlijke' of 'gemeenschappelijke' huishouding.
De belangrijkste dwingende regels vinden we op het gebied van de inkomstenbelasting en de sociale zekerheid. Het voeren van een gezamenlijke huishouding leidt in het algemeen tot een behandeling gelijk aan die van gehuwden. Voor de inkomstenbelasting kunnen samenwoners, als zij aan bepaalde voorwaarden voldoen, kiezen voor het fiscaal partnerschap. Als daarvoor wordt gekozen mogen gemeenschappelijke inkomsten en aftrekposten worden verdeeld. Voor de toepassing van de Algemene Bijstandswet wordt geen betekenis toegekend aan het feit dat tussen ongehuwd samenwonenden geen wettelijke onderhoudsplicht bestaat. De samenwoners worden als economische eenheid behandeld. Voor de vermogensbelasting speelt het ongehuwd samenleven geen rol. Bij gehuwden vindt een toerekening van vermogen plaats bij diegene die het hoogste persoonlijke arbeidsinkomen heeft. Dwingende regels kunnen door een contract niet aan de kant worden geschoven. Maar er blijft genoeg te regelen over.

Checklist
De hier volgende checklist bevat een overzicht van onderwerpen die u voor het maken van een samenlevingscontract met een notaris kunt bespreken. De meeste van deze onderwerpen verdienen ook aandacht wanneer u overweegt te trouwen.

Kosten van de huishouding
In welke verhouding wordt bijgedragen ter dekking van de kosten van de huishouding? Hoe is de regeling indien één van beiden in het geheel geen inkomsten heeft?
Bank- en girorekeningen
Welke rekeningen zijn gemeenschappelijk en welke zijn dat niet? Behoort het tegoed op de gemeenschappelijke rekening aan beiden, ieder voor de helft toe?
Roerende zaken
Welke zaken zijn gemeenschappelijk eigendom en welke zijn privé-eigendom? Worden lijsten gemaakt van zaken die bij de aanvang van het contract worden bezeten? Welke zijn gemeenschappelijk eigendom en welke privé-eigendom? Hoe zit het met de schulden?
Huurwoning
Wordt de huurovereenkomst op naam van beiden gezet? Valt de huursom onder de kosten van de huishouding?
Eigen woning
Als de één bij de ander intrekt, is het dan wenselijk dat het huis voor de helft (economisch) wordt overgedragen aan de ander? Zo niet, op welke wijze wordt dan de niet-eigenaar beschermd? Zo ja, hoe wordt dan de financiële verhouding geregeld? Indien een huis wordt gekocht, wordt dit dan op naam van beiden gesteld? Zo ja, hoe gaat het dan met de financiering? Zo nee, hoe wordt dan de positie van de niet-eigenaar beschermd?
Levensverzekering
Indien een levensverzekering wordt gesloten, wie verzekert dan wie? Zijn de lopende polissen in orde? Wat is het resultaat tussen partijen als een financier de polis-uitkering verrekent met de financieringsschuld?
Pensioen
Kent het pensioenfonds waarbij u bent aangesloten een partnerpensioenregeling? Zo ja, meldt u uw partner dan daarvoor aan?
Inkomstenverrekening
Is het gewenst dat de inkomsten van beiden op één hoop komen zodat per saldo ieder evenveel geniet?
Scheiding
Op welke wijze worden de gemeenschappelijke goederen bij scheiding verdeeld? Wie blijft wonen in het gehuurde huis? Dient de één de ander financieel behulpzaam te zijn bij de herinrichting van een nieuw te betrekken woonruimte? Dient (tijdelijk) alimentatie betaald te worden indien daaraan behoefte bestaat? Indien één van beiden aan de ander als gevolg van de afwikkeling van de relatie een som geld moet betalen, kan dan een betalingsregeling worden verlangd?
Overlijden
Aan wie dienen de gemeenschappelijke goederen toe te komen? Dient dat automatisch te gaan? Met of zonder vergoeding aan de erfgenamen? Wat geschiedt met de privégoederen? Indien deze naar de langstlevende moeten, dient een testament gemaakt te worden?
Geschillen
Hoe worden geschillen opgelost?